Mantra

Mantra sunda

Mantra nya éta karya sastra wangun puisi nu dianggap miboga kakuatan gaib tur henteu bisa dipaké sagawayah. Kecap mantra asalna tina basa Sansekerta nu hartina jampé-jampé; ucapan nu ngandung kakuatan goib .

Papasingan Mantra

Ditilik tina eusina mantra dibagi jadi genep rupa nya éta jangjawokan, asihan, jampé, ajian, singlar, jeung rajah

Jangjawokan[édit | édit sumber]

Jangjawokan dipapatkeun upama rék milampah hiji pagawéan, anu dipalar sangkan kahontal hasilna, tur anu ngalampahkeunana aya dina karahayuan ^[2] . Upamana di mana rék turun, leumpang, diuk, nangtung, midang, nganjang, masamoan, keupat, seuri, ngadeuleu, nyiuk béas, ngisikan, dahar, nginum, nyeupah, jeung sajabana ^[2].

JANGJAWOKAN DIPUPUR

Pupur aing pupur panyambur
Panyambur panyangling rupa
Nylain rupa ti déwata
Nyalin sari ti widadari
Nya tarang lancar mentrangan
Nya halis katumbirian
Nya irung kuwung-kuwungan
Dideuleu ti hareup sieup
Disawang ti tukang lenjang
Ditilik ti gigir lenggik
Mangka welas mangsa asih ka nu dipupur
Diténjo ku saider buana kabéh ^[1] [2] .

Asihan[édit | édit sumber]

Asihan atawa pélét dipapatkeun pikeun ngawasa sukma nu lian, anu dipikacinta, sangkan bogoheun jeung sangkan anu mapatkeun éta asihan pinunjul kakasépanana atawa kageulisanana, nepi ka saréréa padaasih, padanyaah, padaresep, upamana awéwé ku lalaki atawa lalaki ku awéwé, ku atasan, atawa ku dunungan ^[2].

ASIHAN SI BURUNG PUNDUNG

Asihan kuring si burung pundung
maung pundung datang amum
badak galak datang depa
oray laki datang numpi
burung pundung burung cidra ku karunya
malik welas malik asih ka awaking ^[1] [2].

Ajian[édit | édit sumber]

Ajian dipapatkeun pikeun ngadatangkeun kakuatan, kabedasan, meunang karahayuan jiwa, raga jeung pakaya, gedé kawani, ludeungan, henteu keuna ku rupa-rupa balai jeung wisaya, bedas, awét ngora ^[2].

AJIAN KABEDASAN

Dampal suku ngabatu datar
Bitis ngabatu wilis
Nyurup ka badanna
Nyurup ka sungsumna
Getih sabadan
Bedas ngala ka aki ^[1] [2].

Singlar[édit | édit sumber]

Singlar dipapatkeun pikeun nyinglar atawa nyingkahkeun hal-hal anu teu dipikahayang, saperti kasakit, siluman-siluman jeung sajabana, nyinglar jurig, kuntilanak, lelembut, anu sakirana sok ngagangu ka manusa ^[2].

SINGLAR KA MUSUH
Curulung cai ti manggung
Barabat ti awang-awang
Cai tiis tanpa bisi
Mun deuk nyatru ka si itu
Mun deuk hala ka si éta
Anaking palias teuing ^[1] [2].

Jampé[édit | édit sumber]

Jampé biasana dipapatkeun pikeun ngubaran atawa ngaleungitkeun kasakit, kanyeri, kacilakaan, sangkan cageur ^[2]. Upamana baé lamun kabeureuyan, dicoco kala, katerap kasakit puru rawit, jéngkoleun ^[2].

Jampe Ngarah Calakan
Bismillah
Otak éncér lir paser jamparing
Panon seukeut lir panon heulang
Haté ngagebray caang lir srangéngé
Biwir matuh saciduh metu saucap nyata
Bray paningal pinuh ninditu ka awaking ^[2]

Rajah[édit | édit sumber]

Rajah biasana dipapatkeun pikeun kasalametan, henteu kakeunaan ku hal-hal anu teu dipikahayang. ^[1] [2] Baheula mah rajah sok dipaké paranti ari ngambah tempat nu sanget, rék muka pihumaeun, nyieun babakan, rék nyicingan hiji tempat, rék migawé kai pibahaneun, nalukkeun silumansiluman, nulak gawé anu jail, paranti ari ngaruat, paranti ari caah atawa hujan, paranti pamunah impian goréng, dijauhkeun tina gangguan ruparupa dedemit jeung siluman. ^[2]

RAJAH CITRA KASUNYIAN
Hong citra kasunyian
Hong citra kasundulan
Jleg bumi
Jleg manusa
Jleg sétan
Manusa wisésa
Sétan sampurna
Sampurna kersaning Alloh
Asahadu Alla Illaha Ilalloh

Waashadu Anna Muhammadar Rasululloh 

Sumber : Wikipedia

RIMA

Macam-macam Rima/Sajak

A. Menurut Letaknya

1. Rima Silang     => a-b-a-b    [contoh: Pantun]
2. Rima Berpeluk => a-b-b-a    [contoh: Puisi]
3. Rima Rangkai   => a-a-a-a-a  [contoh: Syair]
4. Rima Kembar   => a-a-b-b    [contoh: ------]

B. Menurut Bunyinya

1. Rima Sempurna        -> apabila suku akhir sama bunyinya.                                                [contoh: berduri-kemari, awan-kawan]
2. Rima Tak Sempurna  -> apabila hanya suku akhir saja yang sama bunyinya.                      [contoh: rindu-gincu,  panjang-senang]
3. Rima Asonasi            -> perulangan bunyi vokal dalam satu suku kata.                           [contoh: benang-kelam, keladi-melati]
4. Rima Aliterasi          -> persamaan bunyi konsonan pada setiap awal kata.                 [contoh:beta-bukan-bijak]
5. Rima Disonansi         -> apabila konsonan-konsonan yang membentuk kata itu sama, tetapi vokalnya berbeda.                                                                                                                    [contoh: giling-gulung]
6. Rima Mutlak            -> apabila seluruh bunyi kata itu sama.                                                     [contoh: laut biru, langit biru, darah biru, tenda biru,dll.

Sajak

Contoh sajak bahasa sunda

Hirup nalangsa

Hirup abdi asa nalangsa..

Teu aya asana teh nu ngarasa karunya

Teu boga imah jeung teu boga harta

Saha nu hayang hirup jadi nalangsa

Tiap poe kuring sengsara, Teu aya tempat nu di tuju

Teu boga indung jeng bapa, Hirup sorangan ti leuleutik

Dimana kuring kudu aya, Tempat kuring bisa di butuh keun.

Kasepian

Kadang abdi terus ngarasa ka ingetan bayangan anjeun nu tos teu aya

Disisi lain, hate ngarasa kasepian, Ngarasa teu pernah sempurna

Asa aya nu ngaganjel dijero hate Nu nyieun ngarasa teu pernah sempurna

Kadang abdi coba nanya ka sang waktu, Namun teu pernah dijawab

Apa bener ieu nu ngaranna cinta? Naha tapi nu ku urang rasakeun

Asanateh teu pernah nyata..

Bayangan

Kunaon terus hadir bayangan anjeun

nu terus aya jeung ngusik hate abdi..

Apa memang ngan saukur anjeun nu aya di hate abdi?

Naha sok wae bayangan anjeun nu datang di impiann kuring!

Lebet sarta mengusik ketenangan hate kuring

Apa salamina kuring teu tiasa leupas ti anjeun?

Apa saleresna, leres ngan anjeun hungkul nu aya di hate kuring ?

Sareng anjeun

Sareng anjeun...

Anu terindah dina impen kuring, nu bisa damaikan hate kuring

Sareng anjeun...

Hal anu ter-endah lenyapkan sunyi kuring jeung neteteup tina hate kuring.

Endah senyuman anjeun..

Siratkeun nadi kuring nu lumpat Ngudag pikiran sarta impian kuring..

Margi lalampahan ieu kalintang keneh, Sarta dugi akhirna ka cipta

Impian anjeun sarta impiankuring Ngareupkeun anjeun..

Tiris na wengi ieu asa karasa pisan, Sepi na hate ieu oge teu leungit-leungit

Jiwa ieu atos lami ngahareupkeun Bisa lebet ka hate anjeun..

Sorangan 

Moal kantos abdi tiasa Ngungkabkeun ieu perasaan sadayana ..

Sadaya rasa anu terpendam .. Terpendam dina jiwa ..

Naha anjeun ninggalkeun kuring ..

Tega ninggakeun kuring sorangan dina kesunyian ieu ..?!

Langkung

Sarta waktupun langkung..

Anjeun atos beuki beranjak geude

Poe ieu anjeun genap dua puluh dua warsih

Atos waktuna anjeun pijarkeun endah na diri anjeun..

Jalanan hirup kalawan hate anjeun anu cios

Sarta ulah kantos rempan

Abdi sareng anjeun..

Indahkan dinten anjeun kalawan senyum

Kanggo sareng anjeun..

Sawios abdi sorangan bade lepaskeun anu terpendam

Kanggo sareng anjeun..

Sawios abdi sorangan ceurik sarta lupakeun sakedap diri anjeun.

Mohokeun anjeun

Rasa sesal ieu asa teu aya guna..

Teu sanggem robih saniskanten

Anu atos terucap..

anu atos dijieun..

sarta anu atos di lekasan..

Di dieu ahirna abdi teurang

Hartos nu tos abdi tinggalkeun

Sarta sadaya anu tak abdi teurang

Hoyong abdi akhiri dugi poe ieu

Dugi ahirna abdi tiasa melong sarangenge

Kalawan teger... Abdi tiasa mohokeun anjeun

Hirup di dunya moal lila

Hirup di dunya ngan saukur panggung sandiwara
Ulah bisa na ngan saukur hirup poya-poya
Da di dunya mah moal bakal lila..
         
Dina poe anu teu di sangka-sangka, urang boa di cabut nyawa
Jadi, sing eling jeung tawakal urang sadayana
Beh hirup bagja engkena..

Hirup ibarat lengkah

Hirup lir ibarat lengkah suku
Sing kahade ulah saukur ngalengkah

Komo dei bari jeung dudupak
Bisi manggih beling nu bakal nyugak

Panggoda dunya tong dijadikeun alasan
Bakal urang ngalangkah jadi salah dijalan na..

Kudu boga iman jeung takwa

Ayena urang geus nincak umur dewasa
Jadi ulah kagoda ku hawa dunya nu kadang mawa cilaka..

Urang memang teu kudu boga emas permata
Tapi urang kudu boga iman jeung takwa
Ajang bekel urang ngumpul engke na di surga

Bersambung..

Nah, untuk sementara itu dulu, sajaknya nanti akan saya update kembali. Namun, selain sajak diatas berikut ini merupakan kumpulan 40 contoh sajak bahasa sunda yang bisa kamu download versi txt nya. Silahkan ambil disini: http://upfile.mobi/1099294, Semoga bisa bermanfaat. dan terimakasih atas waktunya.

Baca juga:
"Terimakasih Ibu" Puisi Bahasa Sunda Tentang Ibu
Download contoh pribahasa sunda lengkap!!!

 sumber :
Putrasunda.com

Pupuh

pupuh sunda

1. Pupuh Asmarandana

Watek Pupuh:
Ngagambarkeun rasa kadeudeuh, kaasih sareng kanyaah
PIWURUK SEPUH
Laras Salendro
Pupuh Asmarandana
Ngariung di tengah bumi
Pun biang sareng Pun Bapa
Jisim Abdi diuk mando
Husu ngupingkeun pituah
Piwejang ti anjeunna
Pituduh laku rahayu
Piwejang sangkan Waluya

Guru Wilangan/ Guru Lagu
81, 8a, 8o/e, 8i/a, 7i/a, 8u, 8a
Padalisan: 7

2. Pupuh Balakbak

Watek Pupuh:
Ngagambarkeun heureuy atanapi banyol tapi bari sopan
DAYEUH BANDUNG
Laras Madenda
Pupuh Balakbak

Dayeuh Bandung kiwari teuing ku rame, araheng
Gedong-gedong pajangkung-jangkung wangunna, alagreng
Tutumakan-tutumpakan balawiri lalar-liwat, garandeng

Guru wilangan/ Guru lagu:
12+3e, 12+3e, 12+3e
Padalisan: 3

3. Pupuh Dangdanggula

Watek Pupuh:
Ngagambarkeun kabungahan sareng kasugemaan
MILANG KALA
Laras Mataraman
Pupuh Dangdanggula
Dinten ieu estu bingah ati
Ku jalaran panceg milang kala
Kenging kurnia ti Alloh
Rehing nambihan umur
Tepung taun umur sim Abdi
Heunteu weleh neneda
Ka Gusti nu Agung
Malar umur teh mangpa’at
Tebih bahla turta pinarinan rijki
Sumujud ka Pangeran

Guru Wilangan/ Guru Lagu:
10i, 10a, 8e/o, 7u, 9i, 7a, 6u, 8a, 12i, 7a
Padalisan 10

4. Pupuh Durma

Watek Pupuh:
Ngagambarkeun nu gede harepan
LEMAH CAI
Laras Pelog
Pupuh Durma
Nagri urang katelah Indonesia
Di riksa tur di jaring
Sumirat komarana
Berkahna Pancasila
Ageman eusining nagri
Yu sauyunan
Ngawangun lemah cai

Guru wilangan/ Guru lagu:
12a, 7i, 6a, 7a, 8i, 5a, 7i
Padalisan: 7

5. Pupuh Gambuh

Watek Pupuh:
Ngagambarkeun kanyeri, kasusah, kasedih
KADUHUNG
Laras Pelog
Pupuh Gambuh
Kaduhung sagede gunung
Kuring sakola teu jucung
Lalawora resep ulin
Hanjakal tara ti heula
Ayeuna kari peurihna

Guru wilangan/ Guru lagu:
8u, 8u, 8i, 7a, 8a/u, 8a/0
Padalisan: 5

6. Pupuh Gurisa

Watek Pupuh:
Ngagambarkeun jelema nu ngalamun atawa malaweung
SI KABAYAN
Laras Salendro
Pupuh Gurisa
Si Kabayan lalamunan
Pangrasa bisa nyetiran
Motor atawana sedan
Poho keur eundeuk-eundeukan
Na dahan emplad-empladan
Gujubar kana susukan

Guru wilangan/ Guru lagu:
8a, 8a, 8a, 8a, 8a, 8a, (+8a, 8a)
Padalisan: 6 atawa 8

7. Pupuh Juru Demung

Watek Pupuh:
Ngagambarkeun bingung ku kalakuan sorangan
ADIGUNG
Laras Pelog
Pupuh Juru Demung
Lolobana mungguh jalma
Embung hina hayang agung
(Embung hina hayang agung)
Hayang hirup mukti
(Hayang hirup)
(Hayang hirup mukti)
Tapina embung tarekah
Tinangtu mo bakal nanjung

Guru wilangan/ Guru lagu:
8a, 8u, 6i, 8a, 8u
Padalisan: 5

8. Pupuh Kinanti

Watek Pupuh:
Ngagambarkeun nungguan bari pinuh pangharepan sareng kanyaah
KANYAAH INDUNG
Laras Salendro
Pupuh Kinanti
Kanyaah indung mo suwung
Lir jaladri tanpa tepi
Lir gunung tanpa tutugan
Asihna teuing ku wening
Putra teh di dama dama
Di anggo pupunden ati

Guru wilangan/ Guru lagu:
8u, 8i, 8a, 8i, 8a, 8i
Padalisan: 6

9. Pupuh Ladrang

Watek Pupuh:
Ngagambarkeun nu resep banyol bari nyindiran
MOKAHAAN
Laras Pelog
Pupuh Ladrang
Aya hiji anak bangkong leutik
Mokahaan
Maksudna ngelehkeun sapi
Nahan nafas antukna bitu beuteungna

Guru wilangan/ Guru lagu:
10i, 4a, 8i, 12a
Padalisan: 4

10. Pupuh Lambang

Watek Pupuh:
Ngagambarkeun nu resep banyol tapi banyol nu aya pikiraneunana
WAWANGSALAN
Laras
Pupuh Lambang
Dialajar wawangsalan,
saperti tatarucingan,
Cik naon atuh maksudna,
teangan naon wangsalna,
gedong ngambang di sagara,
Ulah kapalang diajar,
keuyeup gede di lautan,
kapitineung salawasna

Guru Wilangan/ Guru Lagu
Padalisan:

11. Pupuh Magatru

Watek Pupuh:
Ngagambarkeun nu sedih, handeueul ku kalakuan sorangan, mapatahan
KASAR-LEMES
Laras
Pupuh Magatru
Dupi irung lemesna teh nya pangambung,
Pipi mah disebat damis,
Upami buuk mah rambut,
Ceuli sok disebat cepil,
Kasarna angkeut mah gado

Guru Wilangan/ Guru Lagu
Padalisan:

12. Pupuh Maskumambang

Watek Pupuh:
Ngagambarkeun kanalangsaan, sedih bari ngenes hate
BUDAK HARAK
Laras Pelog
Pupuh Maskumambang
Anak manuk dikatepel budak harak
Jangjangna geutihan
Rek hiber teu bisa usik
Duh manusa kaniaya

Guru wilangan/ Guru lagu:
12i, 6a, 8i, 8a
Padalisan: 4

13. Pupuh Mijil

Watek Pupuh:
Ngagambarkeun kasedih tapi bari gede harepan
NUNGTUT ELMU
Laras
Pupuh Mijil
Najan cicing nya di tepiswiring,
kade ulah bodo,
Kudu tetep nungtut elmu bae,
sabab jalma nu loba pangarti,
Hirup tangtu hurip,
mulus tur rahayu

Guru Wilangan/ Guru Lagu
Padalisan:

14. Pupuh Pangkur

Watek Pupuh:
Ngagambarkeun rasa ambek nu kapegung, nyanghareupan tugas nu beurat
KA SAKOLA
Laras
Pupuh Pangkur
Seja miang ka sakola,
rek diajar nambahan elmu pangarti,
pigeusaneun bekel hirup,
sabab mungguhing manusa,
kudu pinter beunghar ku elmu panemu,
komo jaman pangwangunan,
urang kudu singkil bakti

Guru wilangan/ Guru lagu:
Padalisan:

15. Pupuh Pucung

Watek Pupuh:
Ngagambarkeun rasa ambek ka diri sorangan, atawa keuheul kulantaran teu panuju hate
TATAKRAMA
Laras
Pupuh Pucung
Mangka inget tatakrama sopan santun,
tanda jalma iman,
Nyarita jeung amis budi,
da basa mah lain barang anu mahal

Guru wilangan/ Guru lagu:
Padalisan:

16. Pupuh Sinom

Watek Pupuh:
Ngagambarkeun kagumbiraan, kadeudeuh sumanget
TATAR SUNDA
Laras Madenda
Pupuh Sinom
Tatar Sunda estu endah,
lemah cai awit jadi,
sarakan asal gumelar,
amanat Ilahi Robbi,
titipan nini aki,
wajib dijaga dijungjung,
basa katut budayana,
padumukna luhung budi,
insya-Allah tatar Sunda karta harja

Guru wilangan/ Guru lagu:
8a, 8i, 8a, 8i, 7i, 8u, 7a, 8i, 12a
Padalisan: 9

17. Pupuh Wirangrong

Watek Pupuh:
Ngagambarkeun nu kawiwirangan, era ku polah sorangan
SIEUN DORAKA
Laras Madenda
Pupuh Wirangrong
Kuring moal deui-deui,
Gaduh panata nu awon,
Ngabantah nu jadi indung,
Sieun dibendon ku Gusti,
Kawas Dalem Boncel tea,
Doraka ti ibu rama

Sajak Sunda

Sajak Sunda 

Nyaéta salah sahiji wanda puisi atawa wangun ugeran anu teu pati kauger ku patokan wangunan.Ku lantaran kitu, dina mangsa awal gelarna sok disebut sajak bebas,kungsi ogé disebut sanjak. Disebut bébas téh saenyana mah rélatif, nyaéta lamun dibandingkeun jeung puisi-puisi saheulaeunana, utamana upama dibandingkeun jeung dangding anu kabeungkeut pisan ku patokan guru wilangan jeung guru lagu. Saenyana mah sajak ogé mageuhan kénéh rupa-rupa konpénsi puisi, upamana lebah diksina jeung rakitan ungkarana. Ari Taufik Faturohman mah nyindekkeun yén nu disebut sajak téh nyaéta karangan ugeran anu ngébréhkeun pangalaman batin panyajakna.

sajak (nyaéta sajak bebas téa) gelarna téh béh dieu, dina jaman sanggeus urang merdéka.^[1] Éta wangun sajak téh mimitina mah henteu ujug ditarima da pagar lain wangunansastra Sunda.^[1]Padahal kakawihan oge anu wangunanana mah teu beda ti sajak, geus aya dina sastra Sunda.^[1] Sajak Sunda gelar dina sabudeureun taun 1950. Ti taun 1946kénéh geus aya nu nulis dina wangunan sajak, nyaéta Kis WS.^[3].

Sajak teh samemeh dibukukeun jadi kumpulan sajak, sok dimuat heula dina sawatara media massa saperti majalah jeung surat kabar.^[3]Sawatara majalah jeung surat kabar basa Sunda anu sok remen ngamuatkeun sajak sunda teh diantarana: Sipatahunan, Warga, Sunda, Kujang, Kiwari, Sari, Langensari, Hanjuang, Mangle, Galura,Giwangkara,jrrd.^[4].Buku kumpulan sajak nu munggaran terbit nyaéta Lalaki di Tegalpati karya Sajudi (1963).^[4]Ka behdieunakeun dituturkeun ku kumpulan sajak liana, sapertiOmbak Laut Kidul karya Rachmat M Sas Karana (1966), Jante Arkidam karya Ajip Rosidi (1967), Surat Kayas karya Surachman R.M. (1967), Tepung di Bandung karya Rachmat M Sas Karana (1972), Katiga karya Yayat Hendayana (1975), Nu Ngarongheap Mangsa Surup karya Eddy D Iskandar (1978), Sabelas Taun karya Usep Romli HM (1978), Jagat Alit karya Godi Suwarna (1979), jeung Nu Mahal ti batan Inten karya Yus Rusyana (1980).^[3]